RSS
 

27/28 września 1943 r., poniedziałek/wtorek

01 paź

Wieczorem 27 września doszło do koncentracji Oddziału „Skrytego” w celu przeprowadzenia akcji zdobycia broni z niemieckiego transportu kolejowego.[1]  Oprócz krótkiej informacji znajdującej się w sprawozdaniu „Kedywu” Okręgu Warszawskiego za wrzesień 1943 r. nie ma dodatkowych informacji o przebiegu tej akcji. Sprawozdanie mówi, że siedemdziesięcioosobowa grupa opanowała stację na trasie Warszawa – Dęblin celem opanowania niemieckiego pociągu towarowego. Pociągu nie nadjechał do godz. 2-ej, więc oddział wycofał się po sześciu godzinach pobytu na stacji[2]. Na kopii odpisu dopisana jest informacja następującej treści: Stara Wieś „Skryty”.

Niestety w relacjach żołnierzy nie zachował się żaden szerszy opis tej akcji. Jedyne jej ślady to skąpe wzmianki znajdujące się w opisie kolejnej akcji, jaka miała miejsce w nocy z 6 na 7 października w Pogorzeli Warszawskiej. Możemy się jednak pokusić o próbę rekonstrukcji wrześniowej akcji, polegając na opisach analogicznych wydarzeń z późniejszego okresu.

Akcja najprawdopodobniej została zlecona „Skrytemu” przez komendanta „Kedywu Okręgu Warszawskiego. Na podstawie raportów wywiadu ustalono datę, godzinę oraz numer pociągu z zaopatrzeniem, który miał jechać z Warszawy w kierunku Dęblina. Po otrzymaniu instrukcji „Skryty” zarządził alarm w oddziale i poprzez łączników poinformował poszczególnych dowódców grup i sekcji o czasie i miejscu koncentracji, nie informując jednocześnie o celu akcji. Punktem zbornym grup „Rembertów” i „Radość” był cmentarz żydowski w Radości. Połączone grupy dotarły do pasa wydm pomiędzy Falenicą, Wiązowną i Józefowem, czyli na teren poligonu doświadczalnego. Tam połączyły się z grupą „Falenica” i sekcjami w Świdrze i Wiązownie, tam również czekał „Skryty”. Po zdaniu meldunków o gotowości poszczególnych grup przez ich dowódców, Czuma objaśnił cel i rozdzielił zadania. Oddział przeszedł następnie na miejsce akcji lasami między Wiązowną a Otwockiem. Prowadził zapewne Apolinary Akajewicz, miejscowy leśniczy. Z relacji Tadeusza Jobdy – Orłowskiego wynika, że sekcja w Karczewie również wzięła udział w tej akcji, choć prawdopodobnie działała już jako pluton saperski, pełniący jednocześnie funkcję Oddziału Specjalnego IV Rejonu. Sekcja ta prawdopodobnie dołączyła do oddziału już na miejscu akcji.

Jeżeli przyjąć za sprawozdaniem, że miejscem akcji był przystanek Stara Wieś, oddział, chcąc zatrzymać pociąg, musiał opanować dróżniczówkę i w odpowiednim momencie ustawić semafor w pozycji „brak przejazdu”. Po zatrzymaniu transportu należało zniszczyć łącza telefoniczne i telegraficzne, żeby opóźnić pościg. W tym czasie część oddziału miała zadanie unieszkodliwienia konwojujących Niemców, inna zdobycie od kierownika pociągu dokumentów przewozowych. Było to niezbędne dla zlokalizowania wagonów z bronią i zaopatrzeniem. Ostatnim elementem planu był rozładunek sprzętu. Reszta oddziału stanowiła osłonę akcji. Po wykonaniu zadania oddział miał się wycofać. Przygotowane podwody miały przetransportować broń do tymczasowych melin. Żołnierze oddziału, po pozostawieniu w bezpiecznym miejscu własnej broni, mieli się rozejść do domów.

Niestety, oczekiwany pociąg nie nadjechał. Jak się potem okazało, ruch na tej trasie został zatrzymany, ponieważ pomiędzy przystankami Olszynka Grochowska i Wawer wysadzony został tor kolejowy.

oprac. Sebastian Rakowski


[1] Akcja została zarejestrowana w sprawozdaniu za wrzesień 1943 r. Kedyw-Przystań [w:] H. Rybicka (red.), Kedyw Okręgu Warszawa Armii Krajowej – dokumenty rok 1943, Warszawa 2006, s.53 i 59. Na oryginale dokumentu znajduje się dopisek czerwonym atramentem Stara Wieś „Skryty”.
[2]
W tym samym czasie nieznana grupa wysadziła tor kolejowy pomiędzy stacjami Olszynka – Wawer i kursowanie pociągów zostało widocznie zawieszone, choć w niemieckich źródłach zaznaczono, że uszkodzenie to naprawiono natychmiast. Zob. B. Kobuszewski, Sabotaż i dywersja na kolei, Wojskowy Przegląd Historyczny, Nr 2,1973, tabela poz. 87.

 
Brak komentarzy

Napisane przez w kategorii Bez kategorii

 

Dodaj komentarz