RSS
 

Chełmoński Adam (1861-1924)

13 lut

Urodził się 16 stycznia 1861 roku we wsi Teresin w pobliżu Sochaczewa. Gimnazjum ukończył w Warszawie w roku 1880 i wstąpił początkowo na Wydział Przyrodniczy Uniwersytetu Petersburskiego. Przeniósł się następnie na Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego. Studia ukończył z odznaczeniem w roku 1885. W tymże roku wyjechał zagranicę, gdzie m.in. szkolił się w zakresie hydroterapii pod kierunkiem dra J. Czerwińskiego w Fürstenhofie. W latach 1885-1891 pracował jako asystent prowadzący zajęcia dydaktyczne ze studentami, początkowo w Klinice Diagnostycznej prof. Baranowskiego, a następnie Diagnostycznej i Terapeutycznej prof. Holnikowa. Równocześnie pełnił obowiązki lekarza szkoły kolejo­wej (Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej). W roku 1891 wygrał konkurs na stanowisko ordynatora Oddziału Warszawskiego Szpitala Dzieciątka Jezus, na którym pozostał około 30 lat. Chełmoński odznaczał się wybitną pracowitością i ambicją zawodową. Bardzo troskliwy o chorych, poświęcił również wiele czasu na szkolenie swoich asystentów. Wprowadził zresztą w Szpitalu Dzieciątka Jezus pierwsze w Warszawie regularne posiedzenia kliniczne. Z jego inicjatywy powstało czasopismo „Pamiętniki Kliniczne”. W roku 1895 brał czyn­ny udział w organizacji i prowadzeniu pierwszego w kraju sanatorium przeciwgruźliczego dra Geislera w Otwocku. Pracował jako konsultant zakładu w latach 1893-1896. W latach 1894-1901 pełnił bezinteresownie obowiązki lekarza zakładu dla starców i kalek Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności. Był członkiem Komitetu Kasy im. Mianowskiego w okresie od 1904 do 1911 roku. Niesłychanie pracowity, posiadał niezwykle trzeźwy umysł, odznaczał się wiel­ką skromnością, dobrocią i umiejętnością postępowania z ludźmi, a w szczególności z pacjentami. Jako klinicysta był bardzo ostroż­ny, w diagnostyce i terapii miał równocześnie dużo polotu i fan­tazji. Prace jego cechowały ciekawe, śmiałe i nie pozbawione intuicji pomysły, jak np. stosowanie wyciągów gnilnych w leczeniu chorób zakaźnych (1895 r.). Lekarz o niezwykle bystrym umyśle, jako jeden z pierwszych
na świecie w czasie I wojny światowej spostrzegał i opisał tzw. „głodowy zanik kości”. W zakresie pa­togenezy niektórych zespołów miał równie oryginalne poglądy np. na tzw. „przeziębienie”, na stosunek dychawicy oskrzelowej do powiększenia węzłów okołooskrzelowych, na etiologię gośćca zniekształcającego itp. Walce o swoje poglądy, daleko odbiegające od utartego schematu, poświęcił wiele publikacji. Ogłosił ich kilkadziesiąt. Jak pisze Adam Lande we wspomnieniu pośmiertnym, wszędzie tkwiła „jakaś myśl głębsza, jakieś spos­trzeżenie trafne, jakieś ujęcie swoiste sprawy lub jej pogłębie­nie, dowodzące, iż był to umysł z wielu względów niepowszedni”. Biegański zaś nazywa Chełmońskiego „autorem mało płodnym, ale oryginalnym”. Zmarł dnia 6 listopada 1924 roku we wsi Stare pod Grodzis­kiem[1].

 

Opracował dr med. Witold Trybowski


[1] Źródła: 1) Warsz. Czas. Lak. 1924, R. I, Nr 11, s. 456; 2) Kalen­darz Lek. Polaka, R. 1897, s. 1; 3) Kalendarz Lek. Polaka R. 1894; 4) Lek. Wojsk. 1924, R. V, Nr 11, s. 1061; 5) Pol. Gaz. Lek. 1924, R. III, Nr 47, s. 734; 6) A1m. Zaw. Lek. Pol. 1925, s. 19 (portret); 7) Pam. Tow. Lek. Warsz. 1888, T.W.L. 84, z. 1, s. 1; 8) Izba Lek. W.-B. teka 255-5509 f.; 9) Pol. Słow. Biogr. 1937, T. 3, ss. 280-281; 10) Przew. Inf. Lek. 1912, s. 43; 11) Pam. Tow. Lek. Warsz. 1927; 12) Pam. Tow. Lek. Warsz. 1924, T. CXIX, s. 65; 13) Pol. Gaz. Lek. 1924, R. III, Nr 51, ss. 799-800.

 
Brak komentarzy

Napisane przez w kategorii Bez kategorii

 

Dodaj komentarz