RSS
 

Szpital dla Nerwowo i Umysłowo Chorych Żydów „Zofiówka”

03 sty

(fot.)

Szpital dla Nerwowo i Umysłowo Chorych Żydów „Zofiówka”, ul. J. Kochanowskiego 10 (d. ul. Wólczyńska 30, ul. J. Kochanowskiego 4)
W 1906 r. z inicjatywy lekarzy: Adama Wiezla, Samuela Goldflama, Ludwika Bregmana, inż. Adolfa Weisblata, Majera Rudsteina, sędziego Arnolda Szpinaka, Towarzystwo Opieki nad Ubogimi Nerwowo i Umysłowo Chorymi Żydami w Polsce.
W roku 1908 Towarzystwo to zaczęło realizować projekt pierwszego społecznego zakładu dla umysłowo chorych na terenie Otwocka. Zakupiono teren 30-morgowy dzięki Zofii Endelman, która w 1907 r. na ten cel oddała swoją biżuterię. Zaczęto budować „Zofiówkę”. Budową kierował inż. Adolf Weisblat według planów budowniczego architekta, inż. Henryka Stifelmana.
W 1908 r. zbudowano pawilon męski – piętrowy budynek, mieścił on na parterze 3 duże sale: jadalnię i sypialnie dla chorych płatnych, poczekalnię dla odwiedzających, kredens, ubikacje, pokój zapasowy i pokój do czyszczenia ubrania po pracy w ogrodzie. Na piętrze znajdowały się 3 sypialnie po 10 – 15 łóżek i w każdej z nich po 1 łóżko dla pielęgniarza, 2 pokoje odosobnienia dla chorych niespokojnych, pokoje dla lekarza, dla dozorcy i urządzenia sanitarne.
W roku 1910 dzięki darczyńcy Hermanowi Poznańskiemu, w odległości 100 kroków od pawilonu męskiego powstał pawilon dla kobiet. Był to budynek parterowy i składał się z 2 dużych sypialni połączonych arkadami, Sali dziennego pobytu, pokoju lekarza, pokoju zapasowego i urządzeń sanitarnych.
W 1926 r. otwarto pawilon na 60 łóżek i po zaciągnięciu pożyczki w Magistracie, pawilon następny.
W roku 1937 „Zofiówka” oferowała 275 łóżek.
Pierwszym kierownikiem Zakładu był dr Samuel Goldflam (1852 – 1932), neurolog, pionier mikroskopii układu nerwowego.
Do „Zofiówki” przyjmowano zasadniczo chorych spokojnych, zdolnych jeszcze do zajmowania się jakąkolwiek pracą. Większość chorych leczono bezpłatnie na koszt Towarzystwa lub gmin. Za niewielu tylko pacjentów rodziny deklarowały pewną stałą opłatę pieniężną na cele Towarzystwa.
1 grudnia 1942 r. „Zofiówka” znalazła się na terenie getta uzdrowiskowego.
19 sierpnia 1942 r. – likwidacja getta. Tragedia pacjentów i żydowskich pracowników. Rozstrzelano na zaimprowizowanym miejscu straceń 108 chorych i 3 lekarzy, garstkę wtłoczono do wagonów, niektórym lekarzom udało się uciec (dyr. Miller) inni popełnili samobójstwo (dr Lewinówna, dr Maślanko, mgr Lichtenfeld).
W 1943 r. Niemcy planowali zorganizować w „Zofiówce” ośrodek „Lebensbornheim – Ostland”. Urządzenia lekarskie i część ruchomości miały być za zgodą Wyższego Dowódcy SS i Policji GG dostarczone z getta z Warszawy. Oba domy miały pomieścić około 100 matek i 150 dzieci. Jeden z nich przeznaczony został na zakład położniczy, drugi zaś na żłobek oraz dom dziecka. Te koszmarne plany nie zostały zrealizowane.
Po wycofaniu się Niemców, w roku 1944 „Zofiówkę” zajęła Armia Czerwona, przekazała ją Zarządowi Miasta Otwocka 11 czerwca 1946 r. W „Zofijówce” po remoncie i adaptacji otworzono Socjalistyczny Ośrodek Szkoleniowy, następnie Centralną Szkołę Aktywu ZMP.
W 1955 r./1956 r. – powołano Państwowe Sanatorium Przeciwgruźlicze im. Stefana Okrzei dla młodzieży w wieku powyżej 15 lat. W czasie leczenia prawie wszyscy pacjenci uczyli się w zorganizowanym w sanatorium liceum ogólnokształcącym i mogli otrzymać świadectwo dojrzałości. Zakład liczył 250 łóżek i miał wysoko wykwalifikowaną kadrę lekarską i pedagogiczną.
W 1967 r. zakład został włączony do Sanatorium im. Feliksa Dzierżyńskiego i odtąd leczył dorosłych chorych na gruźlicę płuc.
W 1985 r. zakład wrócił do swoich pierwotnych założeń, stał się filią Zespołu Neuropsychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w Zagórzu. Z powodu dużej liczby skierowań dzieci z poradni zdrowia psychicznego podjęto decyzję o utworzeniu w „Zofiówce” szkoły dla dzieci w wieku klas V – VIII.
1995 r. w „Zofiówce” zorganizowano Oddział dla Młodocianych Uzależnionych.
Ogólnie w „Zofiówce” przed jej zamknięciem i przeprowadzką do Zagórza na Oddziałach Pulmonologii, Psychiatrii, Neuropsychiatrii leczono dorosłych alkoholików, psychicznie chorych, młodocianych narkomanów i znerwicowanych.
Budynki „Zofiówki” od lat stoją puste, niszczeją.
Od lat o podział 16 ha procesuje się Gmina Wyznaniowa, Marszałek Wojewódzki i Starostwo Powiatowe.

 
Brak komentarzy

Napisane przez w kategorii Bez kategorii

 

Dodaj komentarz